Część 1: Przyjazd z niczym
— Jesteśmy z pustymi rękami. Wyobrażasz sobie? — Lucyna rzuciła od progu, jakby właśnie spotkało ją wielkie nieszczęście. — Nigdzie po drodze nie dało się wstąpić. Korki, kolejki, ludzie jak oszaleli. No, Danusia, nakrywaj do stołu, bo chłopaki umierają z głodu.
Zsunęła sandały w przedpokoju i bez czekania ruszyła w stronę kuchni. W ręku miała tylko małą skórzaną torebkę. Za nią wszedł Waldemar, brat Jerzego, a potem ich dwaj synowie: Oskar i Marcel. Cała czwórka przyjechała bez jednego pakunku. Ani reklamówki z supermarketu, ani obiecanych przekąsek, ani nawet butelki wody mineralnej.
Danuta stała przy zlewie i płukała sałatę. Krople spływały po zielonych liściach, a z ogrodu dochodził zapach rozpalonego węgla. Zakręciła wodę i spojrzała na Lucynę.
— Korki? — zapytała spokojnie. — Przecież godzinę temu pisałaś na WhatsAppie, że jeszcze nie wyjechaliście z domu.
Lucyna machnęła ręką.
— No właśnie. Zanim chłopcy się zebrali, zanim Waldemar znalazł kluczyki, zrobiło się późno, a potem już wszystko stało. Daj spokój, przecież jesteśmy u rodziny.
Usiadła przy kuchennej wyspie i bez pytania sięgnęła po kawałek sera pleśniowego, który Danuta dopiero co pokroiła.
— O, dobry! — powiedziała z pełnymi ustami. — Taki porządny. Teraz za to trzeba fortunę zapłacić. My już takich rzeczy prawie nie kupujemy.
Wzięła drugi kawałek.
Danuta popatrzyła na Teresę. Jej siostra stała przy blacie i obierała młode ziemniaki. Teresa z Bogdanem przyjechali godzinę wcześniej. Przywieźli dużą miskę zamarynowanych udek z kurczaka, pomidory, ogórki, rzodkiewki, soki dla dzieci i całą zgrzewkę piwa.
W rodzinnej grupie wszystko było ustalone od kilku dni. Danuta miała kupić karkówkę, ziemniaki, pieczywo i produkty na sałatki. Teresa z Bogdanem brali na siebie kurczaka, warzywa, soki i piwo. Waldemar i Lucyna obiecali przywieźć wędzonego łososia, wędliny, sery, dwie butelki wina, napoje bezalkoholowe i coś dla synów. Każdy przeczytał wiadomość, każdy potwierdził.
Jerzy zajrzał do kuchni i od razu się uśmiechnął.
— Waldek, no wreszcie jesteście. Chodź do ogrodu. Grill już się rozgrzewa.
Waldemar poklepał się po brzuchu.
— Najpierw daj coś zimnego, bo człowiek po tej drodze ma gardło jak papier.
Jerzy otworzył lodówkę i wyjął dwie butelki piwa. Dokładnie z tej zgrzewki, którą przywiózł Bogdan. Jedną podał bratu, drugą zabrał dla siebie.
— Chodź, zobaczymy mięso.
Mężczyźni wyszli do ogrodu. Drzwi tarasowe zatrzasnęły się za nimi. Oskar i Marcel zostali w kuchni. Starszy sięgnął po jabłko z misy, młodszy wziął banana. Po chwili obaj usiedli na kanapie i wpatrzyli się w telefony.
— Jedliście coś po drodze? — zapytała Danuta.
— Nie — odpowiedział Oskar, nie podnosząc głowy. — Od rana prawie nic.
Lucyna westchnęła głośno.
— No właśnie. Chłopcy są głodni, a ty się czepiasz o jakieś korki.
Danuta wytarła ręce kuchenną ściereczką. Lucyna sięgała już po trzeci kawałek sera.
— Lucyna, umawialiśmy się, że przywieziecie łososia, wędliny i napoje — powiedziała. — Nie mam nic na kanapki, a całe wino miało być od was.
Lucyna uniosła brwi, jakby usłyszała coś naprawdę niedorzecznego.
— Boże, Danusia, nie zaczynaj. Nie zdążyliśmy i tyle. Co mamy teraz zrobić? Wracać do domu? Przecież jedzenia jest pełno.
— Jest pełno, bo każdy miał coś przywieźć.
— No i przywiózł. Ty masz mięso, Teresa kurczaka. Naprawdę będziemy się kłócić o jedną paczkę ryby?
Znów wyciągnęła rękę po ser. Danuta bez słowa przesunęła talerz na drugi koniec blatu. Lucyna zamarła.
— Ten ser jest do sałatki — wyjaśniła Danuta. — Mam go dokładnie tyle, ile potrzeba.
— Ale skarby… — prychnęła Lucyna. — Dobrze, już nie dotykam. Poczekam na ciepłe.
Wstała i wyszła do ogrodu, wołając po drodze, żeby Waldemar zostawił jej łyk piwa.
Część 2: Oczekiwania i pierwsze pretensje
Przez chwilę w kuchni było słychać tylko stuk obieraczki o deskę. Teresa przerwała ciszę.
— Wiedziałam, że znowu tak będzie — powiedziała cicho. — Na Boże Narodzenie przyszli z paczką najtańszych ciastek, a potem pierwsi rzucili się na łososia, szynkę i sałatki. Pamiętasz? Lucyna nałożyła sobie pół miski, zanim babcia zdążyła usiąść.
Danuta pokroiła ogórki i wrzuciła je do miski.
— Mówiłam o tym Jerzemu.
— I co?
— Żebym nie robiła wstydu i nie liczyła jedzenia własnej rodzinie.
Teresa pokręciła głową.
— Łatwo mu mówić, kiedy to ty robisz zakupy, marynujesz mięso i stoisz pół dnia w kuchni.
Danuta nic nie odpowiedziała. Zerknęła przez okno. Jerzy śmiał się z Waldemarem przy grillu. Lucyna siedziała już przy stole, popijała cudze piwo i opowiadała coś z szerokim uśmiechem. Danuta wiedziała, że zwykła rozmowa znowu niczego nie zmieni. Prośby, ustalenia i przypomnienia zawsze kończyły się tak samo. Lucyna udawała zdziwioną, Waldemar milczał, a Jerzy płacił.
Tym razem miało być inaczej.
Danuta odłożyła nóż, wytarła dłonie i sięgnęła po telefon. Otworzyła aplikację pobliskiego supermarketu. Najpierw dodała do koszyka wędzonego łososia, potem wędliny, sery, wino, napoje i produkty dla chłopców. Dokładnie to, co Waldemar i Lucyna obiecali przywieźć.
Kiedy pierwsza partia karkówki była gotowa, Jerzy wniósł do ogrodu duży półmisek, z którego unosił się zapach pieczonego mięsa i cebuli. Na stole czekały już dwie miski sałatek, młode ziemniaki posypane koperkiem, świeży chleb, ogórki małosolne i kilka sosów.
— No to można zaczynać — powiedział z zadowoleniem.
Ledwo postawił półmisek na środku stołu, Waldemar od razu sięgnął widelcem po trzy największe kawałki.
— O, takie lubię! — mruknął, przekładając mięso na swój talerz.
Oskar i Marcel nie czekali na zaproszenie. Starszy nałożył sobie dwa grube plastry karkówki, młodszy niewiele mniej. Do tego obaj dorzucili po solidnej porcji ziemniaków i sałatki, jakby od rana naprawdę nic nie jedli.
Danuta siedziała z boku i patrzyła, jak półmisek pustoszeje. Teresa zdążyła wziąć jeden niewielki kawałek. Bogdan wyciągnął widelec dopiero wtedy, gdy zostały trzy cienkie porcje przy samym brzegu.
— Weź, Bogdan — powiedziała cicho Teresa, przesuwając mu swój kawałek.
— Daj spokój. Zaraz będzie kurczak — odpowiedział.
Danuta nie wzięła mięsa wcale. Nałożyła sobie kilka ziemniaków i łyżkę sałatki z ogórków.
Waldemar przeżył pierwszy kęs, zmarszczył brwi i pokiwał głową.
— Trochę suche, Danusia.
Danuta podniosła na niego wzrok.
— Suche?
— No, odrobinę. Za długo chyba trzymałaś. Albo marynata nie taka. Ja zawsze daję kefir, czosnek i trochę musztardy. Wtedy mięso wychodzi miękkie.
— Marynowałam całą noc — odpowiedziała spokojnie.
— No nie wiem. Czuć, że czegoś brakuje.
Lucyna spróbowała kawałka ze swojego talerza.
— Nie, tam smakuje, ale chłopcy rzeczywiście wolą delikatniejsze mięso. Mogłaś kupić udka bez kości. Łatwiej jeść i nie trzeba się tak męczyć.
Marcel siedział z nosem nad talerzem i obgryzał już drugi kawałek karkówki. Danuta spojrzała na niego, ale nic nie powiedziała.
— A gdzie ten łosoś? — zapytała nagle Lucyna, rozglądając się po stole. — Nie wystawiłaś jeszcze?
— Jaki łosoś? — spytała Teresa, choć doskonale wiedziała.
— No ten na kanapki. I wędliny też miały być, prawda? Chłopcy później znowu zgłodnieją.
Danuta odłożyła widelec.
— To wy mieliście przywieźć łososia, wędliny i napoje.
Lucyna westchnęła ciężko.
— Boże, znowu to samo. Przecież tłumaczyłam, że nie zdążyliśmy.
— Nie zdążyliście zrobić zakupów, a teraz pytasz, dlaczego ich nie ma?
— No ale jesteśmy u ciebie. Mogłaś zamówić albo kupić trochę więcej. Przecież wiesz, że Waldemar lubi rybę, a chłopcy po grillu zawsze chcą jeszcze kanapki.
— Lucyna… — wtrąciła Teresa. — Każdy miał przywieźć swoją część.
— Oj, Teresa, nie dolewaj oliwy do ognia. Nikt tu chyba z głodu nie umrze.
— Na pewno nie wy — mruknął Bogdan.
Waldemar spojrzał na niego, ale nic nie odpowiedział. Zamiast tego sięgnął po następną butelkę piwa.
— Jurek, otworzysz? — zapytał.
Jerzy odruchowo wziął butelkę i kapsel strzelił pod stół. Bogdan zerknął na prawie pustą zgrzewkę, którą sam przywiózł, po czym spojrzał na Teresę. Oboje milczeli.
Część 3: Zamówienie i konfrontacja
Danuta trzymała telefon pod stołem. Zamówienie było prawie gotowe. W koszyku znajdował się wędzony łosoś, szynka, ser żółty, dwie butelki wina, zgrzewka piwa, soki, napoje gazowane, bułki, jogurty, chipsy dla chłopców i dodatkowe kiełbaski na grill. Sprawdziła jeszcze raz listę. Nie dodała niczego ponad to, co Waldemar i Lucyna sami obiecali kupić. Na ekranie pojawiła się suma 320 zł. Danuta wybrała płatność kartą przy odbiorze.
— Z kim tak piszesz? — zapytała Lucyna, wychylając się w jej stronę.
— Załatwiam jedną sprawę.
— Aha — odpowiedziała i uśmiechnęła się pod nosem. Wyraźnie uznała, że Danuta jednak zamawia brakujące jedzenie za własne pieniądze. Od razu się rozluźniła. — To może od razu jakieś białe wino? Tylko niewytrawne, bo po nim boli mnie głowa. I może jeszcze cola dla chłopców.
Danuta nie odpowiedziała.
— Jurek, masz jeszcze ten czosnkowy sos? — ciągnęła Lucyna. — Ten na stole jest prawie pusty. I kiedy będzie kurczak? Bo karkówka zaraz się skończy.
— Już dochodzi — odpowiedział Jerzy. — Bogdan pilnuje.
Waldemar oblizał palce.
— Po tej drodze apetyt mi się zrobił jak wilkowi. Dawajcie wszystko, co macie.
Danuta spojrzała na pusty niemal półmisek po karkówce, na butelki piwa znikające jedna po drugiej i na twarz Jerzego, który wciąż próbował udawać, że wszystko jest w porządku. Nie czuła już złości, raczej chłodne skupienie.
Po kilku minutach od strony ulicy dobiegł dźwięk dzwonka przy furtce.
— Kto to może być? — zdziwiła się Teresa.
Jerzy wstał, ale Danuta go uprzedziła.
— Ja otworzę.
Podeszła do furtki. Po drugiej stronie stał kurier w firmowej kurtce. U jego stóp leżały cztery duże torby, a w dłoni trzymał przenośny terminal.
— Dostawa z supermarketu — powiedział. — Płatność kartą przy odbiorze.
Danuta otworzyła furtkę i wpuściła go do ogrodu. Lucyna od razu się ożywiła.
— No proszę! — zawołała z uśmiechem. — Teraz to już zupełnie co innego.
Kurier postawił torby przy stole i sięgnął po terminal. Danuta spojrzała prosto na Waldemara.
— Świetnie — powiedziała spokojnie. — Twój zakup właśnie przyjechał.
Kurier postawił torby obok stołu i spojrzał na zebranych.
— Kto płaci? — zapytał, unosząc terminal.
Lucyna już nachylała się nad pierwszą torbą. Zajrzała do środka i od razu zobaczyła opakowanie łososia oraz butelkę wina.
— O, świetnie! — powiedziała z wyraźną ulgą. — No widzisz, Danusia, dało się wszystko załatwić.
Wyciągnęła rękę po torbę, ale Danuta ją zatrzymała.
— Chwileczkę.
Lucyna spojrzała na nią zaskoczona. Danuta odwróciła się do kuriera i wskazała Waldemara.
— Płaci on.
Waldemar, który właśnie dopijał piwo, zastygł z butelką przy ustach.
— Ja? — zapytał. — Za co?
Danuta mówiła spokojnie, bez złości, niemal rzeczowo.
— To wasze zakupy. W torbach jest dokładnie to, co obiecaliście przywieźć. Łosoś, wędliny, sery, napoje, jedzenie dla chłopców i kiełbasa na grill. Razem 320 zł. Proszę, zapłać.
Przy stole zapadła cisza. Nawet Oskar i Marcel przestali patrzeć w telefony. Teresa opuściła wzrok, a Bogdan odsunął od siebie pustą butelkę po piwie.
Lucyna pierwsza odzyskała głos.
— Ty chyba żartujesz.
Danuta nie odpowiedziała.
— Specjalnie to zrobiłaś? — Lucyna podniosła ton. — Zamówiłaś jedzenie i teraz każesz nam płacić przy wszystkich. To ma być jakiś teatr?
— Nie — odparła Danuta. — To ma być zwykłe dotrzymanie umowy.
Waldemar odstawił butelkę.
— Danusia, nie wygłupiaj się. Nie mam teraz tyle na koncie.
— Przecież miałeś kupić te rzeczy po drodze.
— No miałem, ale nie kupiłem.
— Właśnie dlatego zamówiłam je za ciebie.
Kurier stał obok z terminalem w ręku i wyraźnie starał się nie patrzeć nikomu w oczy. Lucyna prychnęła.
— Boże, rodzina do was przyjechała, a ty urządzasz rozliczenie jak w sklepie. Naprawdę nie stać cię, żeby raz postawić coś na stół?
Danuta spojrzała na nią uważnie.
— Stać mnie. Tylko nie mam zamiaru płacić za ludzi, którzy obiecują coś kupić, przyjeżdżają z pustymi rękami, a potem jeszcze żądają łososia i wina.
Waldemar poklepał się po kieszeniach.
— Moja karta może nie działać. Ostatnio coś bank blokował.
— Spróbuj, ale mówię ci, że może nie przejść.
— W takim razie masz dwa wyjścia — powiedziała Danuta. — Albo płacisz i zakupy zostają, albo odmawiasz i kurier zabiera wszystko z powrotem.
Lucyna aż się wyprostowała.
— A dzieci? Co chłopcy mają jeść?
— Dzieci nie zostaną głodne. Jest kurczak, ziemniaki, chleb, warzywa i kompot. Mogą zjeść tyle, ile chcą. Ale dorośli nie będą pić wina i jeść drogiej ryby za cudze pieniądze.
Jerzy poruszył się niespokojnie, sięgnął do tylnej kieszeni spodni i wyjął portfel.
— Dobra, daj spokój — powiedział. — Ja zapłacę, a Waldek odda mi później.
Danuta natychmiast położyła dłoń na jego ręce.
— Nie, Jurek.
Jerzy spojrzał na nią.
— Danuta, ludzie czekają.
— Właśnie dlatego nie przedłużajmy. Dzisiaj twój brat po raz pierwszy sam zapłaci za to, co zamierza zjeść.
Słowa zawisły nad stołem. Waldemar poczerwieniał.
— Co ty insynuujesz?
— Niczego nie insynuuję. Mówię wprost.
— Jurek, no weź — zwrócił się do brata. — Zapłać teraz, a ja ci przeleję wieczorem. Przecież wiesz, że oddaję.
Bogdan uniósł brwi, ale nadal milczał. Jerzy ścisnął portfel w dłoni. Przez moment wyglądał, jakby zaraz miał wyjąć kartę. Lucyna szybko się do niego zwróciła.
— Jurek, przecież jesteśmy rodziną. Bliscy ludzie nie robią sobie takich rzeczy przy obcych.
Danuta wskazała głową na kuriera.
— Bliscy ludzie nie przyjeżdżają z pustymi rękami, kiedy wcześniej zobowiązali się zrobić zakupy, i nie kłamią, że nie zdążyli, skoro przez godzinę siedzieli jeszcze w domu.
Lucyna otworzyła usta, ale nic nie powiedziała. Waldemar z ciężkim westchnieniem wyciągnął kartę.
— Dobra, daj ten terminal.
Kurier wpisał kwotę i podał mu urządzenie. Waldemar przyłożył kartę. Terminal zapiszczał.
— Płatność odrzucona — powiedział kurier.
— Wiedziałem — rzucił Waldemar. — To przez bank. Oni ciągle coś blokują.
— Może inna karta? — zapytał kurier.
— Mam, ale tam też może być problem.
— Spróbuj — powiedziała Danuta.
Waldemar wyjął drugą kartę. Tym razem wsunął ją do terminala i wpisał kod. Wszyscy patrzyli na niewielki ekran. Po chwili urządzenie wydało krótki dźwięk.
— Płatność przyjęta.
Nikt się nie odezwał.
Część 4: Skutki i cisza
Lucyna szarpnęła pierwszą torbę i zaczęła wyjmować zakupy. Położyła na stole łososia, wędliny, sery i napoje. Nie komentowała już cen ani jakości. Otworzyła pieczywo, wzięła nóż i zaczęła kroić bułki. Waldemar usiadł ciężko na krześle. Nie powiedział już ani słowa o suchej karkówce.
Danuta obserwowała Jerzego. Patrzył na brata inaczej niż wcześniej – bez pobłażliwego uśmiechu, bez gotowości do ratowania go z każdej sytuacji. Po raz pierwszy nie widział przed sobą pechowego młodszego brata, któremu znów trzeba pomóc. Widział dorosłego mężczyznę, który od lat przyzwyczaił się żyć za cudzy rachunek.
Po odjeździe kuriera nikt już nie próbował udawać, że to zwykłe rodzinne spotkanie. Rozmowy urwały się niemal całkowicie. Słychać było tylko brzęk sztućców, szelest otwieranych opakowań i ciche trzaskanie węgla na grillu.
Waldemar i Lucyna nie zamierzali jednak wyjeżdżać. Skoro zapłacili za zakupy, najwyraźniej postanowili wykorzystać je do ostatniego kawałka. Lucyna rozpakowała łososia, otworzyła szynkę i ser, a potem zaczęła robić synom kanapki.
— Oskar, chcesz z łososiem czy z szynką? — zapytała chłodno.
— Z jednym i z drugim — odpowiedział Marcel.
Danuta nie wstała od stołu, nie podała talerzy, nie przyniosła niczego, nie otworzyła napojów. Siedziała spokojnie obok Teresy i jadła kurczaka, którego upiekł Bogdan. Lucyna co chwilę zerkała w jej stronę, jakby czekała, aż gospodyni wreszcie się złamie i zacznie znowu wszystkich obsługiwać. Danuta nie reagowała.
Waldemar także zamilkł. Nie oceniał już mięsa, nie dawał rad dotyczących marynaty. Jadł szybko, popijał piwem, za które sam przed chwilą zapłacił, i unikał wzroku brata.
Po niespełna godzinie Lucyna zaczęła zbierać rzeczy.
— Chłopcy, kończcie. Jedziemy.
Nie pożegnała się z Danutą. Waldemar mruknął coś pod nosem, podał rękę Jerzemu i ruszył za rodziną do furtki. Kiedy samochód odjechał, Jerzy wrócił do stołu. Twarz miał napiętą.
— Musiałaś to zrobić przy wszystkich? — zapytał.
Danuta spojrzała na niego.
— Co dokładnie?
— Nie udawaj. Ten kurier, terminal, cała ta scena. Upokorzyłaś mojego brata przed dziećmi.
— Nie upokorzyłam go. Dałam mu możliwość zapłacić za to, co sam obiecał kupić.
— Mogłaś mi powiedzieć wcześniej.
— Mówiłam ci wcześniej wiele razy.
Jerzy odsunął krzesło i usiadł ciężko.
— Ale nie w taki sposób.
Teresa położyła dłonie na stole.
— Jurek, a jaki sposób by do niego dotarł? — zapytała. — Rozmowa po cichu? Przecież Danuta już próbowała.
Jerzy spojrzał na nią niechętnie.
— To sprawa między mną a żoną.
— Nie tylko. My też za to płacimy.
Bogdan skinął głową. Teresa zaczęła wyliczać spokojnie, bez złośliwości.
— Pamiętasz ten rodzinny obiad w restauracji? Ty i Danuta mieliście zapłacić za wszystkich. Waldemar z Lucyną zamówili najdroższe mięso, deser, kawę i drinki. Nawet nie zapytali, czy mogą.
Jerzy milczał.
— Na twoje urodziny dali ci zestaw kosmetyków za jakieś 40 zł, a sami zjedli za prawie 750. Waldemar od kilku miesięcy nie oddaje ci 200 zł. Przy każdej wizycie prosi jeszcze o pieniądze na paliwo albo zakupy.
— To mój brat — powiedział Jerzy ciszej.
— Właśnie dlatego tak łatwo cię wykorzystuje — odpowiedziała Teresa.
Część 5: Granice i konsekwencje
Wieczór zakończył się w ciężkiej ciszy. Następnego dnia przed południem zadzwoniła Barbara. Jerzy wyszedł z telefonem do ogrodu. Danuta widziała przez okno, jak chodzi między grządkami, gestykuluje i co chwilę przeciera dłonią czoło. Kiedy wrócił, wyglądał na zmęczonego.
— Mama dzwoniła.
— Domyśliłam się.
— Lucyna już do niej zadzwoniła. Powiedziała, że specjalnie zamówiłaś jedzenie, żeby ich ośmieszyć, że zrobiłaś to przy chłopcach i obcym człowieku.
Danuta odstawiła kubek.
— A powiedziała, że wcześniej obiecali zrobić zakupy?
— Nie.
— A że przyjechali z pustymi rękami?
Jerzy pokręcił głową.
— Mama chce, żebyś przeprosiła.
— Nie przeproszę, Jurek. Nie chodziło o pieniądze. Gdyby naprawdę mieli trudną sytuację, mogli powiedzieć prawdę. Mogli przywieźć chleb, tanią kiełbasę albo miskę domowej sałatki. Nikt nie powiedziałby złego słowa. Ale oni przyjechali z pustymi rękami, zjedli cudze mięso i jeszcze domagali się łososia, wina i wędlin.
Jerzy długo nic nie mówił. Wieczorem usiadł przy stole z laptopem. Otworzył historię rachunku i zaczął przeglądać wydatki z ostatniego roku. Danuta nie zaglądała mu przez ramię. Po prawie godzinie zamknął komputer.
— 6500 zł — powiedział cicho. — Tyle wydaliśmy na rodzinne spotkania, kiedy oni przyjeżdżali prawie bez niczego. Restauracje, zakupy, alkohol, paliwo.
W tej samej chwili jego telefon zawibrował. Jerzy przeczytał wiadomość i zacisnął usta.
— Waldemar prosi o 200 zł. Po tych zakupach prawie nic mu nie zostało.
Danuta oddała mu urządzenie. Jerzy przez chwilę patrzył na ekran, potem napisał jedno krótkie zdanie:
„Nie tym razem.”
Odłożył telefon.
— Przez lata nie chciałem tego widzieć — powiedział. — Łatwiej było zapłacić niż pokłócić się z nim albo z mamą.
Danuta skinęła głową, ale nie czuła satysfakcji.
Dwa miesiące później Barbara zaprosiła całą rodzinę na swój jubileusz na działce. W wiadomości dokładnie rozpisała, kto co ma przywieźć. Waldemar i Lucyna mieli kupić mięso na grill. Danuta przeczytała wiadomość i spojrzała na Jerzego. Tym razem próba nie miała dotyczyć jej. Tym razem miała pokazać, czy Jerzy naprawdę coś zrozumiał.
Jubileusz Barbary wypadał w ciepłą lipcową sobotę. Świętowali na rodzinnej działce niedaleko Wrocławia, tej samej, na którą od lat zjeżdżali się przy każdej większej okazji. Danuta i Jerzy przyjechali przed południem. Przywieźli duży bukiet róż, porządny filtr do wody, o którym Barbara wspominała od kilku miesięcy, oraz domowy sernik upieczony przez Danutę.
Na stole pod altaną stała już miska sałatki jarzynowej, gotowane ziemniaki z koperkiem, chleb, ogórki małosolne i talerz z niedrogą kiełbasą pokrojoną w cienkie plasterki. Barbara krzątała się przy stole w odświętnej bluzce, co chwilę poprawiając serwetki.
— Jesteście! — powiedziała z wyraźną ulgą. — Postawcie ciasto w cieniu, bo się rozpłynie.
Danuta uściskała ją i wręczyła kwiaty. Jerzy wniósł prezent do domku.
Po kilkunastu minutach przed bramą zatrzymał się samochód Waldemara. Wysiedli z niego Lucyna, Oskar i Marcel. Wszyscy mieli puste ręce. Lucyna poprawiła torebkę na ramieniu i od razu ruszyła w stronę stołu. Barbara spojrzała za nimi, potem na samochód, jakby liczyła, że Waldemar zaraz wróci po zakupy z bagażnika. Nie wrócił.
— A mięso? — zapytała w końcu.
Waldemar usiadł i sięgnął po kromkę chleba.
— Jakie mięso?
Barbara znieruchomiała.
— To na grill. Pisałam wam w środę. Mieliście kupić karkówkę i kiełbasę.
Lucyna westchnęła i usiadła obok synów.
— Och, Basiu, cały tydzień miałam taki młyn, że nawet nie wiedziałam, jaki jest dzień. Praca, zakupy, chłopcy, wszystko na mojej głowie.
— Ale przecież potwierdziliście — powiedziała Barbara ciszej.
— No potwierdziliśmy, ale potem nam wyleciało z głowy — odpowiedział Waldemar. — Zdarza się.
Barbara spojrzała na stół.
— Ja kupiłam tylko to, na co było mnie stać. Po rachunkach zostało mi niewiele, dlatego prosiłam was o mięso.
Waldemar wzruszył ramionami.
— To nic takiego. Jurek jest samochodem. Niech skoczy do supermarketu. Kupi parę kiełbas i trochę karkówki. Sklep jest przecież niedaleko. Jurek, pojedziesz? — dodała Lucyna, jakby sprawa była już ustalona.
Danuta odruchowo spojrzała na męża. Jeszcze kilka miesięcy wcześniej Jerzy sięgnąłby po kluczyki, rzucił, że zaraz wraca, i zapłaciłby za wszystko bez jednego słowa. Tym razem nawet się nie poruszył.
— Twoje auto też stoi przy bramie — powiedział spokojnie do brata. — Mama prosiła was o mięso. Weź kluczyki, jedź i kup je za swoje pieniądze.
Waldemar przestał żuć.
— Co?
— Słyszałeś?
Lucyna odsunęła talerz.
— No nie wierzę. Znowu będziecie nas rozliczać z jedzenia? Nawet na urodzinach matki nie możecie dać spokoju.
— Nikt was nie rozlicza — odpowiedział Jerzy. — Mama poprosiła o jedną konkretną rzecz. Zgodziliście się, a przyjechaliście z pustymi rękami.
— Zapomnieliśmy — burknął Waldemar.
— To jedź i napraw to teraz.
— Nie będziesz mi rozkazywał.
Jerzy nie podniósł głosu.
— Nie rozkazuję ci. Mówię tylko, że tym razem nie zrobię zakupów za ciebie.
Lucyna spojrzała na Barbarę.
— Widzisz, to wszystko przez Danutę. Nastawiła go przeciwko własnemu bratu.
Danuta milczała. Jerzy popatrzył na Lucynę.
— Nie, to nie przez Danutę. To przez to, że od lat obiecujecie, a potem liczycie, że ktoś inny zapłaci.
Waldemar gwałtownie wstał.
— Skoro tak, to nie będziemy się narzucać.
— Nikt was nie wyrzuca — powiedział Jerzy. — Możecie zostać, ale jeśli chcecie mięso na grill, kupcie je sami.
— Chłopcy, zbieramy się — rzuciła Lucyna.
Oskar i Marcel wstali niechętnie. Starszy zdążył jeszcze wziąć plaster kiełbasy ze stołu. Barbara patrzyła na nich z niedowierzaniem.
— Waldemar, naprawdę wyjedziesz w moje urodziny tylko dlatego, że poprosiłam cię o to, co sam obiecałeś?
Waldemar nie odpowiedział. Ruszył do bramy, a Lucyna poszła za nim z wysoko uniesioną głową. Po chwili samochód odjechał.
Przy stole zapadła cisza. Barbara usiadła powoli. Jej oczy zrobiły się czerwone. Danuta nie powiedziała „a nie mówiłam”. Nie przypominała sceny z kurierem ani poprzednich awantur. Wstała, zaniosła sernik do małej kuchni i nastawiła wodę. Kiedy wróciła z talerzykami, Barbara spojrzała na nią.
— Teraz rozumiem, dlaczego wtedy tak zrobiłaś — powiedziała cicho.
Danuta usiadła obok.
— Nigdy nie było mi żal jedzenia. Bolało mnie tylko, że mój czas, pieniądze i praca były traktowane jak coś, co im się należy.
Barbara skinęła głową. Jerzy usiadł z drugiej strony matki.
— Od dziś ustalamy zasady jasno — powiedział. — Kto obiecuje coś przywieźć, ten to przywozi. A jeśli nie może, mówi wcześniej, bez kłamstw i bez przerzucania wszystkiego na innych.
Barbara otarła oczy i położyła dłoń na jego ręce.
Przez następne miesiące Waldemar i Lucyna nie pojawiali się na rodzinnych spotkaniach. Nikt za nimi nie biegał i nikt ich nie przepraszał. Kiedy w końcu przyjęli zaproszenie na jesienny obiad, po raz pierwszy przyjechali z pełnymi torbami. Waldemar przyniósł mięso, Lucyna sałatkę i ciasto, a chłopcy napoje.
Danuta tylko otworzyła im drzwi i zaprosiła do środka. W jej domu nadal chętnie przyjmowano gości. Tyle że od tamtej pory nikt już nie mylił gościnności z obowiązkiem utrzymywania bezczelnych krewnych.
