„Mama ma dziś imieniny, rozumiesz? A ty stawiasz na stole kaczkę suchą jak podeszwa” – Radek wskazał palcem półmisek, który Dorota właśnie wyjęła z piekarnika. „Jeszcze sobie ktoś ząb złamie. Sałatka też jakaś bez smaku.
Mówiłem ci wyraźnie, że mama lubi porządnie, z majonezem, a nie te twoje dietetyczne wynalazki”. Dorota otarła pot z czoła. W kuchni było duszno, pachniało pieczonymi jabłkami, majerankiem i świeżym pieczywem. Od rana krążyła między kuchenką a blatem, kroiła warzywa, faszerowała jajka, pilnowała ciasta.
Przy stole miało usiąść czternaście osób. Rodzina Radka zawsze przychodziła licznie, zwłaszcza gdy nie musiała niczego przynosić. Wszystkie zakupy zrobiła Dorota – kaczka, wędliny, sery, ciasto, kawa. Wszystko opłacone z jej konta.
Radek ograniczył się do przypomnienia, że jego matka lubi dobre przyjęcia. Teraz stał w świeżo wyprasowanej koszuli i poprawiał mankiet. „Kaczka piekła się dokładnie tyle, ile powinna” – odpowiedziała spokojnie. „Jest miękka.
A jeśli Bożena chce więcej majonezu, sosjerka stoi na stole, może sobie dołożyć”. Radek zmrużył oczy. „Jak ty mówisz o mojej matce? ”
„Normalnie.
A skoro już tu jesteś, mógłbyś pokroić chleb albo zanieść talerze”. Zapadła cisza. Radek spojrzał na nią, jakby zażądała, żeby własnoręcznie wyremontował cały blok. „Ja mam kroić chleb?
To ty urządzasz przyjęcie dla mojej matki, dla mojej rodziny. I nie podoba mi się twój ton”. Dorota zdjęła rękawice kuchenne i położyła je na blacie. „Mój ton jest spokojny.
Od pięciu godzin wszystko robię sama. Ty nie kiwnąłeś palcem”. Twarz Radka poczerwieniała. „Uważaj, bo chyba zapominasz, gdzie jesteś.
To jest moje mieszkanie po babci. Moje. Ty tu tylko mieszkasz”. Wypiął pierś i wskazał ręką na korytarz.
„Nie podoba ci się? Drzwi są tam”. Dorota znieruchomiała. Spojrzała na szafki zamawiane na wymiar, na piekarnik kupiony z premii, na lodówkę spłacaną przez dziesięć miesięcy, na blat, który sama wybierała po pracy, jeżdżąc po sklepach budowlanych.
Radek nie pamiętał nawet, ile to wszystko kosztowało. Kiedy ona podpisywała umowy i porównywała ceny, on leżał na kanapie z telefonem albo grzebał przy swoim starym samochodzie. Zawsze miał ważniejsze wydatki – raz nowe opony, raz naprawa zawieszenia, innym razem komplet używanych felg. Dorota pracowała jako doradczyni kredytowa.
Codziennie analizowała dochody, zobowiązania i ryzyko swoich klientów. Umiała zauważyć, kiedy ktoś żył ponad stan albo podejmował złą decyzję finansową. Tylko własnego małżeństwa przez długi czas nie potrafiła policzyć uczciwie. Nie krzyknęła.
Nie rzuciła talerzem. Powoli zdjęła fartuch, wygładziła go i powiesiła na haczyku. „Dobrze” – powiedziała. Radek uniósł brwi.
„Co dobrze? ”
Dorota nie odpowiedziała. Minęła go i wyszła z kuchni. Radek patrzył za nią z zadowoleniem, pewien, że wreszcie zrozumiała, kto tu rządzi.
Pewnie zamknie się w sypialni, popłacze, a potem wróci z przeprosinami. Może jeszcze poda kawę i ciasto, jakby nic się nie stało. Poprawił kołnierzyk i poszedł do salonu, gdzie słychać było śmiech i brzęk kieliszków. Dorota tymczasem usiadła na brzegu łóżka i otworzyła aplikację bankową.
Na koncie miała wystarczająco dużo pieniędzy. Jej pensja wynosiła około siedmiu i pół tysiąca złotych na rękę, a do tego czasem dostawała premię. Nie była bogata, ale była samodzielna. Otworzyła wyszukiwarkę i znalazła numer firmy przeprowadzkowej.
„Dzień dobry” – powiedziała, gdy odezwała się dyspozytorka. „Potrzebuję dużego samochodu i trzech pracowników. Najlepiej z narzędziami i folią do pakowania”. Z drugiej strony padło pytanie o termin.
„Dzisiaj, jak najszybciej. Zapłacę więcej za pilny przyjazd. Tak, rzeczy będzie sporo. Proszę zapisać adres”.
Po rozmowie wyjęła z szuflady grubą granatową teczkę. Trzymała w niej paragony, umowy ratalne, potwierdzenia przelewów i karty gwarancyjne. Wszystko starannie opisane i poukładane według dat. Telewizor kupiony z jej konta.
Narożnik. Raty opłacane przez nią. Stół i krzesła – jej przelew. Lodówka, pralka, zmywarka, piekarnik.
Wszystko czarno na białym. Dorota położyła na kolanach czystą kartkę i zaczęła sporządzać listę. Zarezerwowała boks magazynowy. Napisała krótką wiadomość do Iwony: „Mogę dziś u ciebie przenocować?
Właśnie kończę pewien etap życia”. Odpowiedź przyszła niemal natychmiast: „Przyjeżdżaj. Zrobię herbatę”. Dorota odłożyła telefon i zaczęła liczyć.
Raty za wyposażenie, zakupy spożywcze, opłaty za mieszkanie, prezenty dla Bożeny, dokładanie do samochodu Radka. Co miesiąc znikało na to kilka tysięcy złotych. Po wyprowadzce nawet wynajem małego mieszkania nie pogorszy jej sytuacji. Przeciwnie – po raz pierwszy od lat zostanie jej więcej pieniędzy.
Z salonu dobiegł głośny śmiech Radka, a zaraz potem zadowolony głos Bożeny. Dorota uniosła głowę, potem spokojnie zebrała dokumenty, spięła je razem i wstała. W salonie panował gwar. Na środku stołu stały półmiski z wędlinami, miski z sałatką jarzynową, śledzie, jajka z majonezem i pieczywo pokrojone w równe kromki.
Bożena siedziała na honorowym miejscu, w jasnej sukience i złotym łańcuszku. Przyjmowała życzenia z miną osoby, której ten dzień należał się bardziej niż komukolwiek innemu. „Zdrowia, Bożenko! Przede wszystkim zdrowia!
” – powiedziała Danuta, stukając się z nią kieliszkiem kompotu. „I żebyś miała pociechę z dzieci”. „Syna mam” – odparła Bożena zadowolona. „Tylko nie każda synowa potrafi to docenić”.
Danuta parsknęła śmiechem, a Wiesław pokiwał głową, choć jeszcze nie wiedział, o co chodzi. Bożena nabrała sałatkę i spróbowała powoli. „Niby dobra, ale majonezu mogłoby być więcej. Dorota zawsze wszystkiego żałuje.
Człowiek raz ma imieniny, a ona robi jak dla ludzi na diecie”. „Ja bym powiedziała, że trochę sucha ta sałatka” – dorzuciła Danuta. „Właśnie” – przytaknęła Bożena. „A kaczka też mogłaby być bardziej tłusta.
Kiedyś to się gotowało porządnie. Teraz wszystko lekkie, chude, bez smaku”. W tej chwili do salonu wszedł Radek. Wyglądał na wyjątkowo zadowolonego z siebie.
Odsunął krzesło i usiadł obok matki. „No i co tam? Gdzie Dorota? ” – zapytała Bożena.
Radek uśmiechnął się szeroko. „Poszła do sypialni. Obraziła się”. Danuta aż odłożyła widelec.
„Obraziła się? ”
„Powiedziałem jej kilka słów prawdy. Bo już zaczęła podnosić głos i stawiać warunki. Kazała mi chleb kroić.
Wyobrażacie sobie? ”
Przy stole rozległy się ciche śmiechy. „Tobie we własnym domu? ” – zdziwiła się Danuta.
„Właśnie. Więc jej powiedziałem jasno: to jest moje mieszkanie. Nie podoba się – drzwi są tam”. Wiesław uniósł brwi i pokiwał głową z uznaniem.
„Czasem trzeba krótko. Jak człowiek raz odpuści, to potem wchodzi na głowę”. Bożena spojrzała na syna z dumą. „I bardzo dobrze zrobiłeś.
Już dawno powinieneś jej przypomnieć, gdzie mieszka. Przyszła do gotowego, a zachowuje się, jakby wszystko było jej”. Radek rozparł się wygodniej na krześle. „Teraz posiedzi sama, popłacze, przemyśli i wróci”.
„Do ciasta wyjdzie” – powiedziała Danuta. „Zobaczycie, jeszcze będzie przepraszać”. „Oby tylko kawę zrobiła” – mruknął Wiesław. „Bo ciasto bez kawy jakoś nie smakuje”.
Wszyscy znów się roześmiali. Bożena poprawiła serwetkę na kolanach. „Dorota zawsze była za bardzo pewna siebie. Praca w banku uderzyła jej do głowy.
Myśli, że jak ludziom kredyty wylicza, to może wszystkich ustawiać”. „A Radek dobrze zrobił” – powtórzyła Danuta. „Kobieta musi wiedzieć, że mąż też ma coś do powiedzenia”. Radek sięgnął po kawałek kaczki.
Był tak zadowolony z efektu swojej opowieści, że nawet nie zauważył, kiedy Bożena nagle przestała mówić. Patrzyła ponad jego ramieniem prosto w stronę korytarza. Jej twarz znieruchomiała. „Radek” – powiedziała cicho.
„Co? ”
Nie odpowiedziała. Danuta również uniosła głowę. Wiesław opuścił widelec.
Rozmowy przy stole zaczęły cichnąć jedna po drugiej. W przedpokoju pojawiło się trzech obcych mężczyzn. Mieli robocze spodnie, grube buty i jednakowe bluzy. Jeden niósł dużą rolkę folii bąbelkowej, drugi pasy transportowe, a trzeci skrzynkę z narzędziami.
„Dzień dobry! Przeprowadzka! ” – powiedział pierwszy z nich. Radek wstał powoli.
„Jaka przeprowadzka? ”
Za mężczyznami pojawiła się Dorota. Nie miała już fartucha. Przebrała się w dżinsy, szarą bluzę i wygodne buty.
W jednej ręce trzymała granatową teczkę, w drugiej kilka spiętych kartek. Nie wyglądała ani na zapłakaną, ani na zdenerwowaną. Była spokojna i skupiona, jak w pracy, kiedy tłumaczyła klientowi warunki umowy. „Panowie, zaczynamy od salonu” – powiedziała.
„Najpierw sprzęt elektroniczny. Proszę uważać na ściany i futryny”. Jeden z pracowników skinął głową. „Telewizor?
”
„Tak, ten na ścianie”. Radek odsunął krzesło z impetem. „Chwileczkę. Co wy robicie?
”
Dwóch mężczyzn podeszło do telewizora wiszącego naprzeciwko kanapy. Jeden zaczął odłączać przewody, drugi przygotował folię. „Halo, zostawić to! To moje mieszkanie.
Ja zaraz zadzwonię na policję” – krzyknął Radek. Pracownik z pasami transportowymi spojrzał na niego spokojnie. „Mieszkania nie zabieramy, ścian też nie. Mamy zlecenie na rzeczy ruchome”.
„Jakie zlecenie? To jest mój telewizor! ”
Dorota otworzyła teczkę i wyjęła potwierdzenie przelewu oraz kartę gwarancyjną. „Telewizor kosztował trzy tysiące dwieście złotych” – powiedziała wyraźnie.
„Został kupiony z mojego konta. Tu jest data, numer transakcji i moje dane”. Radek wyrwał jej dokument z ręki i przebiegł po nim wzrokiem. „Ale kupiłaś go do wspólnego mieszkania”.
„To prawda. A teraz zabieram go do miejsca, w którym będę mieszkać sama”. „Nie możesz tak po prostu wszystkiego wynosić”. „Mogę zabrać rzeczy, za które zapłaciłam i na które mam dokumenty”.
Radek rozejrzał się po rodzinie, jakby oczekiwał natychmiastowego wsparcia. Nikt jednak nie wstał. Danuta ściskała serwetkę. Wiesław patrzył w talerz, a Bożena siedziała z otwartymi ustami.
Pracownicy zdjęli telewizor z uchwytu i zawinęli go w folię. „Proszę tego nie wynosić” – Radek podszedł bliżej. „Ja nie wyrażam zgody”. „Proszę nie przeszkadzać” – powiedział spokojnie jeden z mężczyzn.
„Sprzęt jest zabezpieczony. Dokumenty są. Właścicielka wskazała przedmiot”. „Jaka właścicielka?
”
Dorota odebrała mu potwierdzenie przelewu i schowała je do teczki. „Ta, która zapłaciła”. Telewizor zniknął w korytarzu. W salonie zapadła cisza.
Dorota spojrzała na swoją listę, przesunęła palcem do kolejnej pozycji, a potem podniosła wzrok na siedzących krewnych. „Teraz kanapa. Proszę wszystkich wstać”. Przez chwilę nikt się nie ruszył.
Danuta siedziała na samym rogu narożnika z talerzykiem na kolanach. Wiesław trzymał widelec i kawałek chleba. Bożena patrzyła na Dorotę, jakby nie była pewna, czy dobrze usłyszała. Jeden z pracowników odłożył skrzynkę z narzędziami.
„Proszę państwa, naprawdę musimy mieć dostęp do łączeń. Kanapa jest modułowa. Najpierw rozkręcimy boczne części”. „Ale my jeszcze jemy!
” – oburzyła się Danuta. „To proszę zabrać talerz i wstać”. Mężczyzna uklęknął przy boku narożnika i uruchomił wkrętarkę. Krótki metaliczny dźwięk przeciął ciszę.
Danuta poderwała się pierwsza. „No nie wierzę” – syknęła, przyciskając talerzyk do piersi. Wiesław podniósł się zaraz po niej, balansując szklanką z kompotem. Pozostali krewni zaczęli przesuwać się jeden przez drugiego.
Ktoś zahaczył łokciem o miskę ze śledziami, ktoś inny prawie upuścił widelec na dywan. Bożena została na miejscu najdłużej. „Dorotko” – zaczęła łagodnym tonem, którego zwykle używała tylko wtedy, gdy czegoś chciała. „Dziecko, po co te nerwy?
Radek czasem coś powie za ostro. Sama wiesz, jaki on jest”. Dorota spojrzała na nią spokojnie. „Wiem”.
„No właśnie. Przecież on tylko tak palnął. Nie ma co robić z tego wielkiej tragedii. Usiądziemy, napijemy się kawy, pokroimy ciasto i wszystko sobie wyjaśnimy”.
„Nie ma czego wyjaśniać, Bożeno. Radek powiedział bardzo wyraźnie, że drzwi są tam. Zrozumiałam. Wychodzę”.
Bożena odetchnęła z ulgą, jakby uznała, że sprawa została załatwiona. „No widzisz. To idź sobie na spacer, ochłoń i wróć wieczorem”. „Nie wrócę”.
Dorota skinęła głową w stronę pracowników. „Proszę kontynuować”. Wkrętarka znów zawarczała. Jeden z modułów narożnika został odłączony, a drugi pracownik natychmiast owijał go folią.
„Ale przecież nie możesz zabrać wszystkiego! ” – zawołała Bożena. „Mogę zabrać swoje rzeczy”. „Jakie swoje?
To jest dom mojego syna. Mieszkanie Radka”. „Meble? Nie.
Meble kupiłam ja”. Bożena spojrzała na syna, oczekując, że natychmiast zapanuje nad sytuacją. Radek stał pośrodku salonu z telefonem w dłoni i zaciskał szczęki. „Koniec tego przedstawienia” – powiedział.
„Każ im wyjść”. Dorota nie odpowiedziała. „Każ im wyjść! ”
Dorota odwróciła się do gości.
„Proszę również zwolnić krzesła”. Przy stole znów zrobiło się poruszenie. „Krzesła też? ” – zapytała Danuta.
„Tak. Stół i sześć krzeseł kosztowały dwa tysiące siedemset złotych. Mam potwierdzenie przelewu”. Wiesław spojrzał na krzesło, jakby dopiero teraz zauważył, na czym siedział.
„To gdzie mamy postawić talerze? ”
„Najlepiej proszę trzymać je w rękach”. Krewni podnosili się jeden po drugim. Radek nagle uniósł telefon.
„Jesteśmy małżeństwem! Wszystko jest wspólne. Nie możesz wywieźć połowy mieszkania, bo ci się coś ubzdurało. Pójdę z tym do sądu”.
„Proszę bardzo” – odpowiedziała Dorota. „Możemy wszystko dokładnie rozliczyć. Zaczniemy od remontu, mebli i sprzętu. Jeśli chcesz zatrzymać połowę, przelej mi teraz piętnaście tysięcy złotych.
To i tak mniej niż połowa tego, co wydałam”. Radek zamilkł. „Piętnaście tysięcy? Zwariowałaś?
Skąd ja mam teraz wziąć takie pieniądze? ”
„To już nie mój problem”. Radek odruchowo sprawdził kieszenie, jakby banknoty mogły się tam pojawić. Potem otworzył aplikację bankową.
Jego twarz na moment stężała. Dorota nawet nie próbowała zaglądać mu przez ramię. „Masz tę kwotę? ”
Nie odpowiedział.
„Tak myślałam. Panowie, proszę dalej”. Pracownicy zabrali się za stół. Jeden poprosił gości, żeby zdjęli wszystko z blatu.
Rozpoczęła się nerwowa wędrówka półmisków, szklanek i misek. Danuta ściskała salaterkę z sałatką, Wiesław trzymał dwa talerze i dzbanek kompotu. Ktoś inny złapał półmisek z wędlinami, a jeszcze ktoś tacę z jajkami. Gdy blat był pusty, mężczyźni odkręcili nogi i wynieśli stół do korytarza.
„To są moje imieniny! ” – wybuchła Bożena. „Jak możesz tak traktować starszą kobietę? Zostaw chociaż jedzenie i naczynia”.
Dorota wyjęła z szafki kilka pojemników i mocnych toreb. „Od dziś nie finansuję przyjęć dla ludzi, którzy mnie nie szanują”. „Ale co my teraz zjemy? ”
„Radek może zamówić pizzę albo pójść do sklepu”.
„Dorota, nie przesadzaj” – powiedział Radek. „Właśnie przestałam przesadzać”. Zaczęła pakować kaczkę, sałatki, śledzie, wędliny, pieczywo, ciasto i pozostałe produkty. Butelki z napojami ustawiła w osobnej torbie.
Na podłodze pojawiły się kartony. „Proszę włożyć tu talerze, kieliszki i salaterki” – powiedziała. Goście, jeszcze niedawno tak rozmowni, posłusznie oddawali naczynia. Nikt już się nie śmiał.
W tym czasie pracownicy wynieśli narożnik, stolik kawowy, szafkę spod telewizora, fotel i lampy. Zwinęli także dywan, odsłaniając jaśniejsze ślady na podłodze. Po kilkunastu minutach salon wyglądał zupełnie inaczej. Krewni stali stłoczeni pod ścianą, trzymając w rękach ostatnie talerze i szklanki.
Nie mieli już gdzie usiąść ani gdzie odstawić jedzenia. A wkrętarka warczała dalej, skutecznie zagłuszając resztki imieninowych rozmów. Gdy salon został niemal całkowicie opróżniony, jeden z pracowników zajrzał do listy Doroty i wskazał korytarz. „Teraz sypialnia?
”
„Tak” – odpowiedziała. „Łóżko, materac, szafa, komoda, lustro i regał. Pościel też proszę spakować”. Radek ruszył za nimi.
„Do sypialni też będziecie wchodzić? ”
Dorota odwróciła głowę. „Oczywiście. To są nasze prywatne rzeczy.
Twoje ubrania zostają. Reszta została kupiona przeze mnie”. W sypialni pracownicy zaczęli od łóżka. Zdjęli pościel, złożyli kołdrę i poduszki do dużych worków, a potem unieśli ciężki materac.
Dwóch mężczyzn przeniosło go do korytarza. Trzeci odkręcał ramę. Bożena stała w drzwiach i obserwowała wszystko z niedowierzaniem. „Nawet łóżko zabierasz?
”
„Tak”. „Gdzie Radek będzie spał? ”
Dorota spojrzała na nią bez emocji. „To pytanie powinien zadać sobie wcześniej”.
Szafa została opróżniona tylko z rzeczy Doroty. Ubrania Radka pracownicy ułożyli na podłodze pod ścianą. Potem rozebrali mebel na części i zabezpieczyli drzwi folią. Komoda, lustro i regał zniknęły zaraz po niej.
Wiesław, który do tej pory stał z boku i udawał, że bardzo interesuje go wzór na tapecie, zakrzątnął się nerwowo. „Dużo tego” – powiedział cicho. Nikt mu nie odpowiedział. Gdy sypialnia opustoszała, pracownicy przenieśli się do kuchni.
Dorota weszła za nimi i otworzyła kolejną stronę listy. „Najpierw drobny sprzęt – robot kuchenny, mikrofalówka, ekspres do kawy, czajnik, toster”. Jeden z mężczyzn zaczął odłączać urządzenia i układać je w kartonach. Drugi wyjął odkurzacz i zwinął przewód.
Trzeci sprawdził piekarnik i płytę indukcyjną. Radek wbiegł do kuchni. „Tego już za wiele! Kuchni nie ruszacie!
”
„Szafki też są na liście” – powiedział spokojnie pracownik. „Jakie szafki? Przecież one są przykręcone do ścian”. Dorota wyjęła z teczki umowę.
„Zamawiałam je na wymiar. Kosztowały około dziesięciu tysięcy złotych. Zapłaciłam sama”. „Ale one są częścią mieszkania, nie są wyposażeniem!
”
Radek zrobił krok w stronę pracownika z narzędziami. „Jak zaczniecie to odkręcać, zniszczycie mi ściany”. Mężczyzna spojrzał na niego z lekkim uśmiechem. „Spokojnie, szafki zdejmiemy ostrożnie.
Dziury po kołkach zostawimy panu gratis”. Wiesław parsknął, ale natychmiast udał kaszel. Radek odwrócił się do niego z wściekłością. „Co cię tak bawi?
”
„Nic, nic” – mruknął Wiesław, spuszczając wzrok. Wkrętarka zawarczała. Jedna z górnych szafek została zdjęta ze ściany i ostrożnie postawiona na podłodze. Potem kolejna.
Dorota pilnowała, żeby pracownicy nie porysowali frontów i nie zostawili w środku naczyń. Lodówka została opróżniona z ostatnich produktów. Słoiki, masło, ser, warzywa i butelki trafiły do osobnej torby. Pracownik zamknął drzwi urządzenia i zabezpieczył je taśmą.
„Lodówka też? ” – jęknęła Bożena. „Też” – odpowiedziała Dorota. Pralka i zmywarka zostały odłączone od wody tak sprawnie, że na podłogę spadło zaledwie kilka kropel.
Piekarnik wysunięto z zabudowy, płytę indukcyjną zabezpieczono folią. Kuchnia, która jeszcze godzinę wcześniej pachniała pieczoną kaczką i ciastem, zaczęła przypominać miejsce przed remontem. Na ścianach zostały jasne prostokąty po szafkach. Podłoga była prawie pusta.
Każdy krok odbijał się głuchym echem. Krewni stali coraz bliżej drzwi. Wiesław spojrzał na zegarek. „Bożenko, ja chyba będę się zbierał.
Rano wcześnie wstaję”. „Dzisiaj jest niedziela” – przypomniała Danuta. „No właśnie. Muszę się przygotować do poniedziałku”.
Danuta szybko poprawiła sukienkę. „Ja też zaraz pójdę. Obiecałam sąsiadce, że do niej zajrzę”. „Teraz?
” – Bożena spojrzała na nią z niedowierzaniem. „No tak się umówiłyśmy”. Pozostali goście natychmiast podchwycili pomysł. Jedna osoba przypomniała sobie o kocie, druga o lekarstwach, trzecia o autobusie.
Ktoś nagle uznał, że źle się czuje, a ktoś inny, że musi jeszcze zrobić zakupy. Nikt nie zaproponował Radkowi pomocy. W przedpokoju nie było już ani szafki na buty, ani małego pufa. Goście zakładali buty na stojąco, podpierając się o ścianę.
Danuta omal nie straciła równowagi, gdy próbowała wsunąć stopę do ciasnego pantofla. „To my już pójdziemy! ” – rzuciła, unikając wzroku Doroty. Wiesław tylko skinął głową.
Po kilku minutach drzwi zamknęły się za ostatnim gościem. W mieszkaniu zostali tylko Dorota, Radek i Bożena. Dorota przeszła powoli przez puste pokoje. W salonie zauważyła jeszcze ciężkie zasłony i biały tiul.
„Prawie zapomniałam” – powiedziała. Stanęła na szerokim parapecie i zdjęła materiał z karnisza. Najpierw zasłony, potem tiul. Zwinęła wszystko i włożyła do ostatniego dużego worka.
Bez zasłon salon wyglądał jeszcze chłodniej. Światło z ulicy wpadało bez przeszkód, odsłaniając puste ściany i jaśniejsze miejsce na podłodze. Radek siedział pod ścianą z łokciami opartymi na kolanach. Bożena stała obok w pogniecionej sukience.
Na podłodze leżała serwetka z plamą po majonezie, a obok niej mały kawałek pieczonej kaczki. Ostatni pracownik wyniósł pudełko na klatkę schodową. Dorota stanęła przy otwartych drzwiach, trzymając w dłoni granatową teczkę. Spojrzała na Radka.
Siedział pod ścianą z opuszczoną głową. Koszula, jeszcze niedawno idealnie wyprasowana, była pognieciona, a kołnierzyk przekrzywił się na bok. Bożena stała obok niego, przyciskając dłonie do brzucha. Jej fryzura straciła kształt, a na jasnej sukience widniała tłusta plama.
Dorota czekała na żal, drżenie rąk albo chociażby cień wątpliwości. Nie pojawiło się nic takiego. Czuła jedynie ulgę – głęboką, spokojną i niemal fizyczną, jakby ktoś zdjął jej z ramion ciężar, który nosiła od lat. Radek w końcu podniósł wzrok.
„I co teraz? ” – zapytał cicho. „Teraz wyjeżdżam”. „Przecież nie możesz tak po prostu zakończyć małżeństwa w jeden wieczór”.
„W jeden wieczór nie. Ale dziś podjęłam decyzję. Jutro skontaktuję się z prawnikiem i rozpocznę sprawę rozwodową”. Bożena gwałtownie nabrała powietrza.
„Rozwód przez jedną sprzeczkę? ”
Dorota spojrzała na nią uważnie. „Nie przez jedną sprzeczkę. Przez wszystkie lata, w których twój syn traktował mnie jak portfel, kucharkę i darmową pomoc domową.
Dzisiejszy wieczór tylko pomógł mi to wreszcie zobaczyć”. „Dorota, opamiętaj się” – powiedział Radek. „Ludzie się kłócą. Jutro ci przejdzie”.
„Nie przejdzie”. „A rodzina? Co ludzie powiedzą? ”
„Nie mamy dzieci.
Nie zamierzam więc przeciągać tego dłużej niż będzie trzeba”. Radek wstał z podłogi. „Czyli wszystko już sobie zaplanowałaś? ”
„Nie.
Zaplanowałam to dopiero wtedy, kiedy wskazałeś mi drzwi”. Bożena pokręciła głową. „Taka z ciebie pamiętliwa kobieta. Człowiek coś powie w nerwach, a ty od razu rozwód, przeprowadzka, całe mieszkanie puste”.
Dorota poprawiła teczkę pod pachą. „Bożeno, z okazji imienin życzę ci przede wszystkim zdrowia”. Bożena spojrzała na nią podejrzliwie. „I czego jeszcze?
”
„Cierpliwości. Będzie ci potrzebna, bo od dziś Radek sam będzie gotował, sprzątał i organizował rodzinne przyjęcia”. „Ja? ” – Radek wskazał na siebie.
„Tak, ty. Skoro tak dobrze wiesz, ile majonezu powinno być w sałatce i jak długo piec kaczkę, na pewno sobie poradzisz”. Bożena zacisnęła usta. „To jest zwykła złośliwość”.
„Nie, to konsekwencja”. Dorota zrobiła krok na klatkę schodową. Zatrzymała się jeszcze na moment i spojrzała na męża. „Drzwi są tam” – powtórzyła jego własne słowa bez gniewu, niemal spokojnie.
Potem wyszła. Metalowy zamek kliknął cicho. Radek przez kilka sekund stał nieruchomo, patrząc na zamknięte drzwi. Dopiero teraz naprawdę dotarło do niego, że Dorota nie wróci za godzinę z kawą i nie zacznie układać wszystkiego od nowa.
W mieszkaniu nie było łóżka, kanapy, stołu ani krzeseł. Zniknął telewizor. Lodówka. Pralka.
Naczynia i większość lamp. W salonie świeciła tylko naga żarówka, której ostre światło podkreślało puste ściany. Bożena rozejrzała się bezradnie. Nie miała gdzie usiąść, więc powoli opuściła się na podłogę.
Ułożyła sukienkę pod kolanami i westchnęła ciężko. „Radek, co? Może zamówisz pizzę? Prawie nic nie zjadłam”.
Radek wyjął telefon. „Dobrze, zaraz coś zamówię”. Otworzył aplikację bankową i spojrzał na saldo. Do wypłaty zostały cztery dni, a na koncie miał tylko trzydzieści dwa złote i sześćdziesiąt groszy.
Reszta ostatniej pensji zniknęła na benzynę, naprawę samochodu, nowe części, rachunek za telefon, kilka drobnych zakupów i dwa wieczory z kolegami. Nie zastanawiał się nad tym wcześniej. Dorota zawsze kupowała jedzenie i płaciła za wspólne wydatki. „No?
” – ponagliła go Bożena. „Chwileczkę”. Sprawdził ceny. Nawet najtańsza duża pizza z dostawą kosztowała więcej, niż miał na koncie.
„To może dwie małe? ” – zaproponowała matka. Radek nie odpowiedział. Tymczasem Dorota siedziała w kabinie samochodu, który jechał przez wieczorne miasto.
Światła tramwajów odbijały się w mokrym asfalcie, a za szybą przesuwały się znajome ulice. Jej rzeczy miały trafić do wynajętego magazynu. Sama spędzi noc u Iwony. Potem zacznie szukać niewielkiego mieszkania blisko pracy i przystanku tramwajowego.
Na kolanach trzymała pojemnik z jedzeniem. Otworzyła go, odłamała kawałek kaczki i spróbowała. Mięso było miękkie, soczyste i pachniało jabłkami oraz majerankiem. Dorota uśmiechnęła się pod nosem.
A więc nie chodziło o kaczkę. Nigdy nie chodziło o kaczkę. Zaczęła w myślach liczyć. Jej pensja pozostawała taka sama.
Odpadały jednak zakupy dla dwóch osób, rachunki Radka, wydatki na jego samochód, prezenty dla Bożeny i dokładanie do każdego rodzinnego spotkania. Bilans po raz pierwszy od dawna wyglądał naprawdę dobrze. Doradzała ludziom, jak nie wpaść w finansową pułapkę.
Szkoda, że własną zauważyła dopiero teraz.
